حقایقی در مورد سنگ کلیه – HealthyWomen

سنگ کلیه چیست؟

وظیفه کلیه ها تصفیه خون و دفع مواد زائد از طریق ادرار است. وقتی مواد معدنی و املاح زیادی در ادرار شما وجود داشته باشد و آب کافی برای حل آنها نباشد، می توانند به هم بچسبند و سنگ کلیه را تشکیل دهند.

رایج ترین مواد معدنی و نمک هایی که سنگ کلیه را تشکیل می دهند، کلسیم، اگزالات، اسید اوریک، سیستین و فسفات هستند.

چه چیزی باعث ایجاد سنگ کلیه می شود؟

سنگ کلیه معمولاً در اثر ترکیبی از چندین عامل ایجاد می شود، مانند:

• رژیم غذایی و سبک زندگی – ننوشیدن مایعات کافی، رژیم غذایی سرشار از نمک یا پروتئین حیوانی، نوشیدن بیش از حد نوشیدنی های شیرین، خوردن بیش از حد مواد غذایی سرشار از اگزالات (مانند اسفناج، چغندر، آجیل و شکلات)
• داروها و مکمل ها – دوزهای بالای ویتامین C، مکمل‌های کلسیم (مخصوصاً اگر بدون غذا مصرف شوند)، استفاده مکرر از ملین‌ها و برخی داروها (مانند توپیرامات برای میگرن یا تشنج، یا برخی از داروهای HIV)
• برخی از شرایط سلامتی – شرایطی مانند چاقی، پرکاری پاراتیروئید، اسهال مزمن یا سوء جذب (از جمله بیماری التهابی روده)، نقرس، عفونت های مکرر دستگاه ادراری و اختلالات ژنتیکی نادر مانند هیپراکسالوری اولیه (که باعث تولید بیش از حد اگزالات در بدن می شود)
• ژنتیک – داشتن یکی از اعضای خانواده که یک یا چند سنگ کلیه داشته است

چه نوع سنگ کلیه وجود دارد؟

چهار نوع سنگ کلیه وجود دارد:

• سنگ های کلسیمی – سنگ های کلسیمی شایع ترین نوع سنگ کلیه هستند. بسیاری از آنها سنگ های اگزالات کلسیمی هستند. اگزالات توسط بدن تولید می شود و همچنین در برخی غذاها (مانند اسفناج، آجیل و شکلات) یافت می شود. سنگ های فسفات کلسیمی کمتر شایع هستند و ممکن است با برخی شرایط متابولیک یا داروها (از جمله برخی که برای جلوگیری از میگرن یا تشنج استفاده می شوند) مرتبط باشند.
• سنگ های اسید اوریک – سنگ های اسید اوریک زمانی می توانند تشکیل شوند که ادرار به طور مداوم اسیدی باشد. عوامل خطر عبارتند از نقرس، کم آبی بدن، اسهال مزمن، دیابت، و رژیم غذایی سرشار از پورین (موجود در غذاهایی مانند گوشت اندام ها و برخی صدف ها).
• سنگ های استروویت – سنگ‌های استروویت (که گاهی به آن سنگ‌های عفونت گفته می‌شود) می‌توانند پس از عفونت دستگاه ادراری ناشی از باکتری‌های خاص تشکیل شوند. آنها می توانند به سرعت رشد کرده و بزرگ شوند.
• سنگ سیستین – سنگ سیستین ناشی از یک اختلال ژنتیکی نادر به نام سیستینوری است که باعث نشت بیش از حد سیستین به ادرار می شود.

علائم سنگ کلیه چیست؟

سنگ‌های کلیه پس از انتقال به حالب، لوله‌هایی که کلیه‌ها را به مثانه متصل می‌کنند، می‌توانند علائمی ایجاد کنند. یکی از اولین علائم درد ناگهانی و شدید است، از جمله:

• درد شدید در پهلو و پشت، زیر دنده ها
• دردی که به پایین شکم و کشاله ران سرایت می کند
• درد یا احساس سوزش هنگام ادرار کردن

درد همچنین می تواند بیاید و برود و در میزان درد تغییر کند. و همانطور که سنگ کلیه از طریق دستگاه ادراری حرکت می کند، درد می تواند همراه با آن حرکت کند.

سایر علائم سنگ کلیه عبارتند از:

• ادرار صورتی، قرمز یا قهوه ای
• ادرار کدر یا بدبو
• احساس مداوم نیاز به ادرار کردن، دفع ادرار بیشتر از حد معمول یا دفع کم
• حالت تهوع یا استفراغ
• تب و لرز (اگر دچار تب و لرز شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. این ممکن است نشانه عفونت باشد.)

آیا سنگ کلیه عوارضی ایجاد می کند؟

بیشتر افراد از سنگ کلیه بدون مشکل پایدار بهبود می یابند. اما گاهی اوقات می توانند عوارضی ایجاد کنند، به خصوص اگر جریان ادرار را مسدود کنند یا منجر به عفونت شوند. افرادی که سنگ های عود کننده دارند نیز ممکن است در معرض خطر ابتلا به بیماری مزمن کلیوی باشند. تحقیقات همچنین ارتباط بین سنگ کلیه و شرایطی مانند فشار خون بالا، بیماری های قلبی عروقی و تراکم استخوان پایین را پیدا کرده است – اما این پیوندها لزوماً به این معنی نیست که سنگ ها مستقیماً باعث ایجاد آنها می شوند.

راه های درمان سنگ کلیه چیست؟

بیشتر سنگ های کلیه هنگام ادرار کردن خود به خود دفع می شوند. این فرآیند می تواند بسیار ناراحت کننده یا دردناک باشد، بنابراین پزشک ممکن است داروهایی را برای کمک به دفع آسان سنگ ها و کاهش تهوع، استفراغ و درد تجویز کند.

اگر سنگ های کلیه بیش از حد بزرگ هستند که نمی توانند خود به خود دفع شوند، ممکن است به روشی برای شکستن یا برداشتن آنها نیاز داشته باشید.

سنگ شکنی موج شوک – از امواج صوتی برای شکستن سنگ به قطعات کوچک‌تر استفاده می‌کند تا بتوانند وارد ادرار شوند.

اورتروسکوپی – یک لوله نازک از مجرای ادرار و مثانه وارد حالب می شود. لیزر می تواند سنگ را خرد کند و قطعات را می توان با یک سبد کوچک جدا کرد. گاهی اوقات یک استنت موقت برای حفظ جریان ادرار در حالی که تورم کاهش می یابد، قرار می دهد.

نفرولیتوتومی از راه پوست – برای سنگ های بزرگتر یا پیچیده استفاده می شود. جراح یک برش کوچک در پشت شما ایجاد می کند و از یک اسکوپ برای رسیدن به کلیه، شکستن سنگ و برداشتن قطعات استفاده می کند.

جراحی لاپاراسکوپی یا باز – امروزه به ندرت نیاز به جراحی برای سنگ کلیه وجود دارد، اما ممکن است در مواردی که درمان های دیگر گزینه ای نیستند، از آن استفاده شود.